امروز: یکشنبه 29 بهمن 1396 برابر با 19 فوریه 2018

شورای شهر و وظیفه برنامه ریزی / دکتر عامر نیک پور عضو هیات علمی دانشگاه مازندران

پنج شنبه, 14 ارديبهشت 1396 11:35 نوشته شده توسط  سرویس استانی
رای دادن به این مورد
(4 رای)

خزر24:با نزدیک شدن به زمان انتخابات پنجمین دوره شورای اسلامی شهر و داغ شدن تنور انتخابات به ویژه در شهر آمل مواردی درخصوص رفع ابهامات موجود در تشخیص وظایف شورا و اختیارات آن به اطلاع شهروندان عزیز و به ویژه نامزدان محترم می رسانم تا با آگاهی بیشتر و اطلاع دقیق تر، این موارد را در سخنرانی ها و تبلیغات خود مدنظر قرار دهند و مردم را به دنبال مطالبه خواسته های واقعی و قانونی خود فرا خوانند.

از ابتدای شکل گیری شوراها همواره این بحث میان کارگزاران دولت و اعضای شوراها در خصوص جایگاه شوراها و ابعاد وظیفه آن ها وجود داشته است. از یک سو نگاه دولتی به شوراها به عنوان ابزار دولت و ادامه قوۀ مجریه در اداره ی امور محلی مطرح بوده است از سوی دیگر شوراها خود را به سان تجربه سازمان های محلی، عهده دار تمامی امور محلی از سیاست گذاری گرفته تا برنامه ریزی و اجرا دانسته و برای خود شخصیت حقوقی مستقل دارای اختیارات مالی، تشکیلاتی و اداری قائل بوده و مشروعیت حاکمیت خود بر امور محلی را ناشی از آرای مردمی دانسته اند که به آن ها رای دادند. بنابراین برای خود جایگاه مستقل از دولت قائل بوده اند. این دو تلقی از جایگاه و وظیفه شورا ناشی از مناسبات دوگانه ای است که در طراحی قانون شوراهای اسلامی کشوری به خوبی مشاهده می شود: از یک سو بر نقش شوراها به عنوان بازوی مشورتی سازمان های دولتی تاکید شده است و از سوی دیگر برای شوراها این وظیفه به صراحت قید شده است که بررسی نیاز ها، مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مردم و ارايه راهکار و برنامه به مدیران دستگاه های اجرایی از اموری است که شوراها باید به آن بپردازند. این مناقشه و مجادله بی سرانجام موجب شده است که شوراها نه مانند سازمان های محلی آن چنان که خود می پنداشتند عمل کنند و نه انتظارات دولت از شوراها تحقق بیابد. بنابراین پرسش اصلی در خصوص نقش و جایگاه واقعی شوراها در حاکمیت و قانون اساسی همچنان به دنبال جواب واقعی خود است که بالاخره شوراها چه هستند؟ سازمان هایی محلی به سان آنچه در کشورهای پیشرفته و توسعه یافته وجود دارد یا بخشی از دولت که وظایفی در ابعاد محلی دارند و اگر این دو نیست نقش و جایگاه آن ها کدام است؟

 

 

1.وظیفه برنامه ریزی

آیا آنها وظیفه دارند که با شناخت وضعیت موجود شهر، تحلیل تنگناها و آشنایی با فرصت ها و تهدیدها و نقاط قوت و ضعف برای آینده شهر تعیین تکلیف کرده و اهداف کیفی و کمی مشخص نمایند؟ در نگاه نخست برای علاقه مندان به شوراها پاسخ مثبت است و شاهد آن را بند 5 ماده 71 قانون شوراها می دانند؛ برنامه ریزی در خصوص مشارکت مردم در انجام خدمات اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، فرهنگی و آموزشی و سایر امور رفاهی با موافقت دستگاههای ذی ربط. در این بند هرچند کلمه « برنامه ریزی» آمده است ولی انجام عمل برنامه ریزی برای سازمانهای دیگر دخیل در شهر نخست، مشروط به موافقت دستگاه متولی امر می باشد که در عمل هیچ گونه اتفاقی صورت نپذیرفته است؛ دوم مشارکت مردم در انجام خدمات یاد شده معمولاً می تواند به انجام بخشی از خدمات بینجامد زیرا تامین اعتبارات و تشکیلات فنی مورد نیاز را قاعدتاً نباید از حضور و مشارکت مردم انتطار داشت، به ویژه که از زمان تصویب قانون شهرداری در 1334 تاکنون (یعنی طی62 سال اخیر) نظام برنامه ریزی شهری در کشور اقدام چندان مناسب و الگوی برجسته ای از مشارکت جویی در عرصه مدیریت شهری عرضه نکرده است، و در حال حاضر نیز مشارکت در امور شهری به ویژه در حوزه فعالیت های شهرداری نمود بسیار کمتری نسبت به مشارکت در سایر زمینه ها (مثل کمک به نیازمندان، تهیه جهیزیه، ساخت مدارس و مساجد، آزادی زندانیان) دارد. و یا در بند 12 ماده 71 قانون شوراها که « تصویب بودجه، اصلاح و ترمیم بودجه و تفریغ بودجه سالیانه شهرداری» را از وظایف شورا دانسته؛ اگر بودجه را برنامه کوتاه مدت و یکساله بدانیم دخالت شوراها می توان دخالت در برنامه ریزی قلمداد کرد، ولی همان گونه که در متن ماده آمده است حضور شورا در برنامه ریزی، صرفا در بررسی و تصویب برنامه کوتاه مدت شهراست و تصویب «برنامه» امری جدای از «برنامه ریزی» برای شهر است. چرا که برنامه ریزی شهری به عنوان علمی میان رشته ای (Interdisciplinary science) حوزه ای کاملاً تخصصی و فنی به شمار می رود و اگرچه حضور کارشناسان واقعی این حوزه در مجموعه شورا اثرات مثبتی در هدایت و کنترل سیستم های شهر برجای خواهد گذاشت، اما همان گونه که گفته شد برنامه ریزی برای یک شهر  و تصویب برنامه برای شهر دو مقوله جدایی هستند.

در تصویب برنامه ی پنج ساله عمران اصلاحات و نوسازی شهر ویا بررسی و تایید طرح های جامع و تفصیلی شهرسازی که برنامه ریزی برای کالبد و فضای شهر تلقی می شود نیز صرفاً در مرحله بررسی و تایید از وظایف شورا تلقی شده است و صلاحیت آن فقط محدود به نظارت بر طرح های مصوب شهری است و این مرجع صالح به تغییر و اصلاح این طرح ها نیست. برای نمونه رأی وحدت رویه دیوان عدالت اداری در رابطه با ابطال مصوبه ای از شورای شهر تهران بیان می دارد؛ «نظر به اینکه صدور پروانه احداث اضافه اشکوب و همچنین تعیین شرایط خاص در مورد صدور اجازه تکمیل طبقات ساختمان با رعایت مقررات مربوط و نظارت و کنترل بر عملیات ساختمانی در زمره وظایف و مسئولیت های شهرداری قرار دارد، وضع قاعده آمره در باب امور فوق الذکر از حدود صلاحیت و ختیارات شورای اسلامی شهر خارج است»، و یا رأی وحدت رویه دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مصوبه شورای شهر بوکان بیان می دارد‌ «..مطابق بند 23 ماده 71 قانون تشکیلات وظایف و اختیارات و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران، اختیار شورای اسلامی شهر در حد نظارت بر اجرای طرح های مربوط به ایجاد و توسعه معابر، خیابان ها، میادین و فضاهای سبز و تأسیسات عمومی شهر طبق مقررات موضوعه است و متضمن اختیارات آن شورا در تعیین محل ایجاد کوچه ها و معابر شهری و طول و عرض آن ها و صدور دستور اجرای طرح های مذکور نیست، بنابراین مصوبه شورای شهر بوکان که مقرر داشته شهرداری معبر مورد نظر را به لحاظ حذف خیابان 16 متری به صورت کوچه 8 متری اجرا نماید، خلاف قانون و خارج از حدود صلاحیت و اختیارات قانونی آن شورا تشخیص داده می شود...». بنابراین نمی توان برای شوراها وظیفه برنامه ریزی قایل شد ولی نظارت بر برنامه ریزی و نحوه تخصیص منابع و اعتبارات را می توان از شوراها انتظار داشت و بی گمان افرادی می توانند و باید بر برنامه ریزی نظارت کنند که با اصول و قواعد این علم آشنا هستند.

دکتر عامر نیک پور ، عضو هیأت علمی دانشگاه مازندران

 

آخرین بار تغییر یافته پنج شنبه, 14 ارديبهشت 1396 11:50

دیدگاه‌ها   

0 # آملی 1396-02-18 04:27
با سلام
آقای محمدی عزیز بی زحمت به این دکتر کارآموز بگید وظیفه (وظیفه) برنامه ریزی نداریم وظیفه مصداق به برنامه ریزی نمی شود
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه

کاربر محترم خواهشا از نوشتن نظرات توهین آمیز و غیر اخلاقی خودداری نمایید

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آخرین اخبار

عضویت در خبرنامه سایت